Werkspoor drama

Paul:
Zo vader, ik moet ook weer verder. De directie vergadert
Vanavond laat betreffende het voortbestaan
De bonden willen zekerheid, en zij stellen eisen
Maar daar willen wij niet aan

Vader:
Wat jij moet doen, zul je zelf dan wel het beste weten 
Je hebt het mij proberen uit te leggen
Ik kan in ieder geval nog zeggen
Dat ik heel mijn leven bij één bedrijf heb gezeten
Doe het licht maar uit als je weggaat,
Dan kan ik even rusten, ik ben moe
Doe het licht maar uit

Paul:
Ja, vader, ik doe het licht uit
Rust maar, vader
Rust maar even uit
Ik doe het licht uit nu

(Licht dooft)
(Doek)

Uit: Werkspoor -- hoe de wereld naar Zuilen kwam (2020)

In 2015 ging de Werkspoor Korenopera in première. Zes Utrechtse koren bezongen, ieder met een eigen koorstuk, opkomst en ondergang van Werkspoor Utrecht op mijn teksten, op muziek van Bob Zimmerman. In deze opera was het bedrijf Werkspoor Utrecht ‘de hoofdpersoon’ en het narratief was als volgt: door de bouw van bruggen en rollend materieel ontsloot Werkspoor Utrecht zelf de gebieden die uiteindelijk Werkspoor Utrecht weg zouden concurreren. Best wel dramatisch en opera-waardig.

Highlights uit de Werkspoor Korenopera (2015)

In 2020 zou er een vervolg komen, in de vorm van de avondvullende opera: Werkspoor — hoe de wereld naar Zuilen kwam. Hierin stond een Zuilens ‘Werkspoor-gezin’ centraal: vader, moeder, zoon, dochter. Vader is een echte Werkspoorder en ziet zijn zoon hem al opvolgen, zoonlief gaat echter liever verder leren en komt uiteindelijk weliswaar bij Werkspoor Utrecht te werken, maar aan de andere kant van de tafel: de directie. Hij is daarbij, vader is intussen doodziek, verantwoordelijk voor het definitieve sluiten van de fabriekspoort. Een vergelijkbaar narratief, maar dan op gezinsniveau. Ook dramatisch — u las het einde van de opera bovenaan.

In het vroege voorjaar van 2020… ach, u weet het allemaal: Corona …waren wij, het productieteam van deze opera, zelf genoodzaakt het licht uit te doen voor deze voorstelling, volgens een narratief dat helemaal analoog verliep met die van het libretto. Drama op drama. Er liggen een kant en klaar libretto en volledig georkestreerde compositie gereed om uitgevoerd te worden en wij wachten maar en hopen met z’n allen op betere tijden. Je zou er een opera van maken.

Ruben van Gogh

In 2019 en heel vroeg in 2020 heb ik een aantal rondwandelingen in het Utrechtse Werkspoorkwartier gehouden, waarbij ik onderweg gedeelten uit het libretto voordroeg. Zelfs dat mag niet meer. Hoewel? Wel voor één persoon per keer. Wie wandelt mee?